Inny sprzęt golfowy

Bez polskich liter Standard ISO 8859-2
  1. Piłki golfowe
  2. Inne drobiazgi i nie drobiazgi

Piłki golfowe

Na początku grano piłkami drewnianymi, z bukszpanu do siedemnastego wieku - później z niegarbowanej skóry wołowej zszywano kulistą powłokę, którą po przenicowaniu wypełniano przez niewielki otwór wygotowanym pierzem. Po zszyciu otworu tak spreparowaną piłkę pozostawiano, aby wyschła i stwardniała.

Następnie przez odpowiednią obróbkę nadawano jej regularny kształt i na konie pociągano warstwą białej farby. Skórzano - pierzastą piłką zwaną faetherie, grano do połowy XIX wieku. Wtedy to jeden z profesorów Saint Andrews University Coburn Haskell, a jednocześnie fanatyk golfa, otrzymał z Indii przesyłkę starannie zapakowaną w gumopodobną substancję zwaną gutaperką. Wytwarzano ją przez utwardzanie soku mlecznego roślin sączyncowatych (Sapotaceae). Wspomniany profesor, tytułem próby, zrobił piłkę z opakowania przesyłki. Pierwsze uderzenia w piłkę nie wnosiły nic nadzwyczajnego, ale z czasem piłka z wgłębieniami od uderzeń kijem golfowym szybko zmieniała swoje parametry aerodynamiczne.

Wytłumaczeniem tego zjawiska zajęli się w roku 1875 fizyk Fred Holstrom oraz chemik Daniel Nepela. Zaczęli swoje rozważania od elementu kluczowego dla ruchu piłki w powietrzu, mianowicie wpływu rotacji piłki na zakreślany przez nią tor. Wyróżnili dwa rodzaje uderzeń powodujące rotację: topspin oraz bottomspin. Pierwszy z [ Rysunek ]nich polega na podkręcaniu piłki w ten sposób, że górna jej część (top) w ruchu rotacyjnym posuwa się do przodu względem środka i ma prędkość większą niż środek piłki. Przy drugiej rotacji kirunek ruchu dolnej części piłki (bottom), w wyniku jej obrotu, jest zgodny z kierunkiem ruchu postępowego. Umiejętnie podkręcona w ten sposób piłka może uzyskać w początkowej fazie lotu zawrotną wręcz rotację, przekraczającą nawet 8000 obrotów na minutę. Aby ten efekt uzyskać, należało wyprofilować odpowiednio główkę kija golfowego tak, aby piłka uderzana była poniżej środka ciężkości. Szybkość uzyskanej rotacji zależeć będzie wtedy od kąta nachylenia główki kija golfowego, stąd też między innymi wynika potrzeba dysponowania wieloma kijami jednocześnie - aby dobrać ten właściwy do uderzenia technicznego.

Rotacja piłki to jeden z najważniejszych elementów warunkujących jej lot, zwłaszcza uderzenie bottomspin (szlajsem). Każda, nie tylko uderzona z rotacją piłka podczas lotu porywa sąsiadujące z nią cząsteczki powietrza w ten sposób, w jaki opływają one poruszające się ciało. Kiedy piłka jest całkiem gładka, warstwa przyścienna powietrza odrywa się od niej stosunkowo wcześnie, nie wnikając w obszar znajdujący się bezpośrednio za nią. Prowadzi to do wytworzenia się różnicy ciśnień między obszarami przed i za piłką, a tym samym do powstawania dodatkowego oporu. Występujące na powierzchni wgłębienia opóźniają powstawanie warstwy przyściennej, która ślizgając się dłużej po powierzchni wnika również w obszar za piłką. Różnica ciśnień ulega w ten sposób znacznemu zmniejszeniu, a wraz z nią hamujący opór powietrza.

Efekt jest zadziwiający. Tam, gdzie gładka piłka przebywa drogę 50 metrów, piłka z wgłębieniami uderzona z taka samą siłą szlajsem, może pokonać odległość nawet ponad 200 metrów. Okazuje się, że kształt i rozmieszczenia wgłębień też nie są bez znaczenia, np. heksagonalne i przypadkowo rozmieszczone wgłębienia są efektywniejsze od kołowych lub rozmieszczonych regularnie. Teraz już rozumiemy, dlaczego piłka z gutaperki wymagała wgłębień od uderzeń, zanim poprawiła swoje parametry aerodynamiczne a także dlaczego odkrycie Nepeli i Holstroma tak zrewolucjonizowało grę w golfa. Największą odległość, na jaką uderzona została piłka wynosi 471 metrów. Chodzi jednak nie o samą siłę uderzenia, lecz o odpowiednią precyzję i wyczucie odległości.

Piłka golfowa piłce nie równa. Mimo tej samej wagi (46 g) i średnicy (42 mm) inna jest ich konstrukcja, rodzaj zewnętrznej powłoki i liczba wgłębień na tej powłoce, a to, co ma w środku wpływa na jej twardość, kompresję. Piłki oznaczone symbolem kompresji 100 są twardsze od 90. Powłoka (z balaty lub tworzyw sztucznych) z liczbą wgłębień średnio 360 do 450 decyduje o możliwościach rotacyjnych piłki. Golfista chcący mieć pewność, że jego piłki są markowe lub chcący poznać ich parametry, powinien zajrzeć do wydawanego corocznie przez Royal & Ancient Club of St Andrews w Szkocji katalogu nazw piłek zatwierdzonych do gry w najpoważniejszych turniejach świata.

Są dwa rodzaje piłek: piłka trzyczęściowa owijana (np. titleist) i dwuczęściowa (np. pinnacle). Piłka owijana, bardziej czuła na rotację, przeznaczona jest dla doświadczonych zawodników. Silniej uderzający gracze dla uzyskania większej rotacji używają twardych piłek z miękką powłoką z balaty (rodzaj naturalnej lub syntetycznej gumy). Przeciętny gracz powinien używać piłek dwuczęściowych - mają mniejszą rotację i dalej się toczą. Piłki o stopniu twardości 90 są najlepsze dla początkujących, gdyż zwiększają wyczucie przy mniejszej sile uderzenia.

Inne drobiazgi i nie drobiazgi

[ Rysunek ]Torba golfowa dla początkujących lekka na ramię z kilkoma kijami. Najlepiej ze stojakiem ułatwiającym ustawienie torby, chroniąc przed wilgocią i błotem. Do tego ochraniacze na główki kijów, które chronią główki drewien w czasie niepogody i zapobiegają obijaniu ich się o siebie. Dla profesjonalistów najlepszy jest wózek golfowy ułatwiający transport większej ilości kijów golfowych.

Znacznik -mała moneta lub plastikowy krążek służąca do oznaczania położenia piłki na greenie.

Widełki do trawy - do podważania murawy na greenie.

Kołeczek tee lub grzybek - są to kołeczki drewniane lub grzybki plastikowe o różnych wysokościach umożliwiające ustawienie piłki golfowej na pożądanej wysokości do pierwszego uderzenie z tee.

Piłki ażurowe, treningowe - z miękkiego plastiku, pozwalające trenować w pomieszczeniach.

Gąbka do usuwania ziemii z wgłębień na piłce.

[ Rysunek ]Ręcznik do czyszczenia rowków główki kija oraz piłki golfowej przed uderzeniem z pola tee.

Parasol niezbędny w czasie deszczu.

Obuwie z niewielkimi kolcami, które zwiększają przyczepność do podłoża w czasie uderzenia.

Rekawiczka lewa dla praworęcznych, prawa dla leworęcznych, poprawie pewność chwytu kija, co jest istotne przy długich uderzeniach.

Rękawice z jednym palcem umożliwiające utrzymanie ciepła dłoni przy niskich temperaturach.

Nakrycie głowy od deszczu, zimna, słońca i wiatru.

Opr. Marian Issel,Tomasz Jerzykowski

***